Meningjiti bakterial është infeksion i rëndë i cipave që mbështjellin trurin dhe palcën kurrizore. Ai mund të përparojë shumë shpejt, të shkaktojë dëmtime neurologjike të përhershme dhe, pa trajtim urgjent, të rrezikojë jetën. Ndryshe nga disa forma virale, meningjiti bakterial kërkon vlerësim të menjëhershëm në spital dhe trajtim me antibiotikë intravenozë.
Shkaktarët më të zakonshëm ndryshojnë sipas moshës, por përfshijnë baktere si Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis (meningokoku) dhe Haemophilus influenzae tip b. Te të porsalindurit mund të përfshihen edhe baktere të tjera, prandaj diagnoza dhe terapia përshtaten sipas moshës, gjendjes klinike dhe faktorëve të rrezikut.
Shenjat fillestare
Shenjat mund të shfaqen papritur dhe nuk janë gjithmonë të njëjta te çdo person. Simptomat më të zakonshme janë:
- Temperaturë e lartë dhe të dridhura.
- Dhimbje koke e fortë, e pazakontë.
- Ngurtësim i qafës.
- Nauze dhe të vjella.
- Ndjeshmëri e shtuar ndaj dritës.
- Përgjumje, hutim, ndryshim i sjelljes ose humbje e vetëdijes.
- Kriza epileptike.
- Te meningokoku, mund të shfaqet skuqje me pika të kuqe-vjollcë që nuk zbehen kur ushtrohet presion mbi lëkurë.
Te foshnjat shenjat mund të jenë më pak të qarta: irritim i pazakontë, ushqyerje e dobët, të vjella, temperaturë ose temperaturë e ulët, përgjumje e theksuar, qarje e mprehtë apo fryrje e fontanelës. Prindërit nuk duhet të presin që të shfaqen të gjitha shenjat për të kërkuar ndihmë.
Si diagnostikohet?
Mjeku vlerëson gjendjen klinike, bën analiza gjaku dhe, kur është e sigurt për pacientin, kryen punksion lumbal për analizimin e lëngut cerebrospinal. Në raste të caktuara mund të nevojitet CT ose MRI e trurit para punksionit lumbal, veçanërisht kur dyshohet për presion të rritur brenda kafkës ose komplikime neurologjike.
Megjithatë, ekzaminimet nuk duhet ta vonojnë fillimin e antibiotikëve kur dyshimi për meningjit bakterial është i lartë. Koha është vendimtare.
Menaxhimi dhe trajtimi
Meningjiti bakterial trajtohet në spital, shpesh në repart intensiv, sidomos kur pacienti ka çrregullim të vetëdijes, sepsë ose probleme me frymëmarrjen. Menaxhimi zakonisht përfshin:
- Fillim të menjëhershëm të antibiotikëve intravenozë me spektër të gjerë, pastaj përshtatje të terapisë sipas bakterit dhe ndjeshmërisë së tij ndaj antibiotikëve.
- Kortikosteroide, si deksametazoni, në raste të përzgjedhura për të ulur inflamacionin dhe rrezikun e disa komplikimeve.
- Lëngje intravenoze, oksigjen dhe monitorim të vazhdueshëm të shenjave jetësore.
- Trajtim të krizave epileptike, temperaturës së lartë, çrregullimeve të koagulimit ose presionit të rritur intracranial.
- Izolim me masa të përshtatshme, sidomos kur dyshohet meningokoku.
Në rast të meningjitit meningokoksik, personat e afërt të pacientit mund të kenë nevojë për antibiotikë parandalues, sipas vlerësimit të epidemiologut ose infektologut. Kjo masë synon të ulë rrezikun e rasteve të reja në familje, shkollë ose mjedise të tjera të kontaktit të ngushtë.
Parandalimi shpëton jetë
Vaksinimi kundër meningokokut, pneumokokut dhe Haemophilus influenzae tip b është një nga mjetet më të rëndësishme për parandalimin e formave të caktuara të meningjitit bakterial. Higjiena e duarve, shmangia e kontaktit të ngushtë me personat e sëmurë dhe kërkimi i menjëhershëm i ndihmës mjekësore kur shfaqen shenjat alarmuese janë po aq të rëndësishme.




