Në korridoret e mbushura të spitaleve dhe ambulancave, pacienti e përjeton veten jo si njeri me frikë, dhimbje dhe nevojë për sqarim, por si një numër në radhë. Një vizitë e shkurtër, një përgjigje e shpejtë, një recetë dhe kalimi te pacienti tjetër mund të krijojnë përshtypjen e ftohtësisë. Por kjo tablo nuk shpjegohet vetëm me sjelljen individuale të mjekut: shpesh ajo është pasojë e një sistemi të mbingarkuar.

Mungesa e stafit, numri i madh i pacientëve, turnet e gjata, dokumentacioni administrativ dhe presioni për të kryer sa më shumë shërbime në kohë të shkurtër e bëjnë të vështirë kujdesin e qetë dhe komunikimin njerëzor. Studimet e lidhin ngarkesën e tepërt dhe mungesën e personelit me pritje më të gjata për pacientët, ndërsa profesionistët përballen me stres të vazhdueshëm në punë.

Kur mjeku shndërrohet në “nëpunës”

Mjeku nuk e humb humanizmin domosdoshmërisht sepse nuk dëshiron të dëgjojë pacientin. Ai punon në një sistem ku koha është e pamjaftueshme, kërkesat janë të mëdha dhe burimet janë të kufizuara. Në këto kushte, vendimmarrja klinike rrezikon të kthehet në rutinë administrative: plotësim formularësh, kërkesa për analiza, raporte, lista pritjeje dhe presion për produktivitet.

Organizata Botërore e Shëndetësisë e njeh “burnout”-in si dukuri profesionale që buron nga stresi kronik në punë i cili nuk është menaxhuar si duhet. Ai shfaqet me lodhje emocionale, distancim ose cinizëm ndaj punës dhe ndjenjë të ulët të efikasitetit profesional. Ky nuk është justifikim për mungesë respekti ndaj pacientit, por shpjegon pse marrëdhënia mjek–pacient mund të dëmtohet në një mjedis pune të rënduar.

Shenjat e një sistemi të lodhur

Pacienti mund ta ndiejë këtë rrënim të marrëdhënies në forma të ndryshme:

  • Vizita shumë të shkurtra, pa kohë për pyetje dhe sqarime.
  • Komunikim i ftohtë, nxitim ose mungesë kontakti njerëzor.
  • Radhë të gjata dhe pasiguri se kur do të merret shërbimi.
  • Përsëritje të panevojshme të procedurave për shkak të mungesës së koordinimit.
  • Mungesë informacioni të kuptueshëm për diagnozën, trajtimin dhe hapat e ardhshëm.
  • Lodhje, irritim dhe ndjenjë e paaftësisë te vetë stafi mjekësor.

Burnout-i te mjekët dhe profesionistët e tjerë shëndetësorë lidhet me më pak kohë të kaluar me pacientin, ulje të cilësisë së kujdesit dhe rritje të rrezikut për gabime ose probleme me sigurinë e pacientit.

Për të ndryshuar këtë realitet, përgjegjësia nuk mund të bjerë vetëm mbi mjekun. Institucionet duhet të investojnë në staf të mjaftueshëm, organizim më të mirë të termineve, digjitalizim që e lehtëson – e jo e rëndon – punën, hapësira të sigurta për pushim dhe mbështetje psikologjike për punonjësit shëndetësorë. Ngarkesa e lartë, oraret e gjata dhe mungesa e mbështetjes organizative janë faktorë të njohur që ushqejnë burnout-in dhe cenojnë empatinë në kujdes.